Alex Haley’in editöryal derlemesini yaptığı, Maolcolm X in kendi dilnden hayatının anlatıldığı kitap “insan yayınları” tarafından yayına sunulmuş.
{kitabın yeni şafak gazetesince kültür armağanı adıyla verdiği baskısı da mevcut, bu da içerik olarak aynısı ve fiyat olarak oldukça uygun}
Kitabın ilk 100 sayfası, Alex Haley tarafından yazılmış bir ön-tanıtımı içermektedir.Alex Haley, Malcolm hakkın da neden bir çalışma yapmak zorun da kaldığını kısaca açıkladıktan sonra, Malcolm X’ in hayatının serancamını gözler önüne sermeye çalışmış. Daha sonra ki sayfalar – bu 500 sayfaya tekabul etmektedir- hiç bir müdahalede bulunmaksızın, Malcolm’un doğumundan ölümüne kadar kendi dili ile anlatılmıştır. Bu hayat hikayesi aynı zaman da bir halkın, o zaman ki kaderi, tarihin hafızasın da muhafaza edilsin için yazılmış, bir vesika görevini de görmektedir.
Malcolm X kitabı için, biyografik bir çalışma demek ne kadar doğru bilmiyorum ama,şurası bir gerçek, bu kitabı bitirdikten sonra, bir kişiden ziyade bir HALKI, bir hayattan öte ortak bir YAZGIYI, bir başkaldırıdan çok orantısız güç ile öğütülmek istenen bir kavmin TUTNMA çabasını da okumak mümkündür.
Kitap bildik biyografi tarzın da ele alınmış.
Malcolm X Amerikanın Omaha eyaletin de dünyaya gelir.Babası dindar bir hristiyandır.Malcolm 6 yaşlarında iken babası ırkçı Ku Klux Klan üyeleri tarafın dan öldürülünce dağılan aileden onun payına, başka bir aileye üvey evlat verilmek düşer.
Babasına göre daha bir gün görmüş olan annesi bir başına kalınca, çalışmaya ve ailenin her işine yetişmeye çalışır, üstesinden gelmekte zorlandığı dönemlere baş gösterdiğinde ise o zaman ülkede gittikçe faal olan, çok da iyi niyetli olmayan,misyoner yardım kuruluşlarının sıkıştırmalarına maruz kalır.Bu adamlar ile baş edemeyince onların istediği her şeye evet demek zorun da kalır, öyle ki bu zorda kalma hali ve onun doğurduğu sonuçlar, onun ruh dünyasını çok derinden etkilemiş, ömrünün son demlerine kadar akıl hastanesine yatırılmasına neden olmuştur.
Malcolm kasaba okulun da oldukça başarılı bir öğrencidir.Boston da ablasını ziyarete gitmesi, onun için hayatının dönüm noktalarından birisi olur.Yaşadığı kasaba da görmediği rahatlığı ve yüksek hayat şartlarını burda görür ve buraya yerleşmeye karar verir.
Okulda hocası ile araların da gecen bir konuşma vardır ki Malcolm bunu Oxford unuversitesin de öğrencilere konferans verecek düzeye geldiğin de bile unutmaz. {siyahların avukat olamayacağı ancak iyi bir marangoz/çiftçi vs olabileceği sözüdür} Bu ve benzeri bir çok dışlanmışlıklar, Malcolm’u Boston hayatına hızlı bir giriş yapmasını sağlar.
Garsonluk-uyuşturucu kuryeliği-silah ticareti-kadın -gasp-organize suçlar vb bir çok kirli içinde bulur kendisini.Lakabı Detroitli KızıLoğlandır.{kızıl lakabını teninin açık oluşundan alır}
Artık alemde adını Boston’a-Harlem’e ve daha birçok birleşik Amerika şehrine duyurmuştur.
Mesleğinin zirvesinde iken yaptığı bir iş yüzünden tutuklanması hayatının dönüm noktalarından sadece birisi olacaktır.Malcolm un hayatı da tıpkı kendisi gibi hareketlidir.Cezaevinde yaramaz Dedroitli KIZILoğlan durulur, kardeşlerinin Elijah Muhammed adın da birisi ile tanıştıklarını, bu kişinin siyahların hakkını savunduğunu ve onları beyazlara karşı bir arada örgütlediğini duymuştur.Kendisine Elijah hakkın da verilen bilgilere sıcak bakar ve kardeşlerinin tebliği sonucun da yeni bir döneme kapı aralar.bu sefer ki evrilme harlemin kirli sokakları değil demir parmaklıklar arkasın da, kimsesiz ve kendisi ile yüz yüze geldiği bir dönemde olur.Malcolm yeniden kendi kendini inşaa etmek şeklinde yeni bir dönüm noktasına geldiğin de kirli dünyanın Malcolm u gitmiş yerine çılgınlar gibi okuyan, en ufak ayrıntıyı bile kaçırmayacak kadar titiz şekil de araştıran, kafayı patlatırcasına düşünen, bir malcolm gelmiştir. Çok fazla okumaktadır, öyle ki kapı arasında süzülen ışık hüzmelerinden bile yararlanacak kadar önemsemektedir okumayı.{malik el şahbaz iken ; fırsatım olsa yaşımın ilerlemesine aldırmadan tekraradan sıfırdan okula başlar ve ölene kadar okur araştırıdım. demiştir}.
Elija Muhammed ile hapishane de tanışır ve sürekli olara kmektuplaşırlar.Öyle ki bu işi serbest bırakılana kadar bir hafta bile aksatmadan devam ettirir.Mektuplaşmalar da malcolm hem bilgi hemde kişilik olarak hayli yol kat etmiştir.Bu gelişmenin farkın da olan Elijah Malcolm çıktığı gibi ona sahip çıkmış ve onu ikinci adamlığa kadar uzanan yolu açmıştır. Aslın da Malcolm bu ilerlemeleri birilerinin sunmasın dan ziyade kendi becerisi ile kazanmıştır demek daha doğru olur. Genç ve ateşli bir vekildir.Hemen hergün bir meydan da ve hararetli konuşmalar sergilemektedir.Beyazlardan nefret etmenin gerekliliğinden ve siyahların nasıl kanını emdiklerinden bahsetmekte. dikkat çektiği konular dinleyicilerini hem cesaretlendirmekte hemde cemaatin sayısını gün be gün artırmaktadır.Hemen her gün birleşik Amerikanın farklı bir yerinde, yeni mescidler açtırmakta, yeni kardeşleri cemaate kazandırmaktadıR.Bu başarıSI elijahın lutfunu kazanırken aynı zaman da hem diğer vekillerin hem de Elijahın kendisin de iyiden iyiyie bir tedirginliğide gün yüzüne çıkarmaktadır; Malcolm bu hız ile giderse tek adamlığa çıkacaktır, bütün medya ondan bahs ediyor, bütün konferanslarda onun adı aranıyor hale gelmiştir.Bunca popülerliğe rağmen Malcolm hiç birisne kulak asmamış her s eferin de elijaha olan sadakatini ve onun öğretilerine olan bağlılığını dile getirmektedir.gerçekten elijahı çok sevmektedir, çünkü o beyazların siyahlar üzerin de oynadığı oyunların ne denli zararlı ve çirkin olduğunu görmekte ve bundan ötürü elijahın toparlayıcılığını önemsemektedir.
Ahlak ilkesi cemaat mensupları tarafından oldukça önemsenen ve hemen her konuşmada öne çıkan temel ilkelerdendir.Elijah Muhamedin bu ilkeyi çiğneyebileceğini aklının ucundan bile geçiremeyecek olan malcolm, bir gün elijahın yanın da ki iki sekreteri ile olan ilişkisinin olduğunu gerçekten gördüğünde onun için yeni bir dönem daha başalyacaktır.
Bu gerçeğe vakıf olması bi yana, ona bunun sindirmesini istemelerini, hazm edemeyen malcolm,bu itaatsizliğin sonucun da cemaatten süresiz bi zaman için uzaklaştırlır.Gerekçe olarak yaptığı ateşli konuşmalar sonucunda cemaatin çok fazla dikkat çekmeye başlaması söylenir.bu yetmiyor gibi cemaatin kendisine tahsis ettiği ev ve arabayı geri istemesi iyice kırılmasına ve sıkıntıya düşmesine sebeb olacaktır. Bu ambargoya rağmen hiç bir zaman boş durmayan detroitli kIZIl oğlan bu seferde boş durmamış ablasından aldığı borç para ile Mekkeye gitmeye kara vermiştir.
Mekke ve diğer arap ülkelerinde ki yolculukları Malcolm için tevhidi bir bilincin yeşerdiği yepyeni dirilme dönemi olacaktır.
Elijahın kendilerine din diye sunduğu şeyin milliyetÇilik ve yalanlarla dolu olduğunu fark ettiğin de İSLAM diye bir dininin olduğunu ve onun peygamberinin Elijah olmadığını,kitabının da Elijah öğretileri gibi tutarsız olmadığını öğrenecektir.o artık malcolm değil “el Hac Malik Şahbaz” dır.
Siyahların Allahın bir ayeti olduğunu, onlara karşı duranların aynı zaman da Allaha karşı durduğunu kavramış ve beyazlara nefret üzerinden bir yapılanmanın doğru olmadığını da anlamıştır.Yepyeni bir Malcolm doğmuştur doğmasına ama bunun sancısı diğerlerine göre çok daha ağır olacaktır.Sürekli olarak Elijah cemaati tarafından tehdit edilmekte ve hakkın da yalan yanlış probagandalar yürütülmektedir.O tüm bunlara rağmen bildiği doğruları korkmadan haykırmaya devam edecektir.
Arap coğrafyasından sonra bu sefer Afrika ülkelerini dolaşarak bir an bile boş durmamamıştır.bir Afrika birliği projesini kafasında canlandırmış ve onun hakında sürekli oalrak yetkililerle temaslar gerçekleştirmiştir.O na göre emperyalist güçlere karşı durmanın tek yolu kendi değerleri etrafın da toplanmış bir afrika birliği olmalıdır.Bu birlik kurulabilseydi islamdan beslenen adaletlki bir birlikte olabilecekti.
Gittiği her yerde ciddi bir rağbet görmekte ve artık namı birleşik Amerikanın çok ötesin de bütün dünya tarafındna bilinir hale gelmektedir.Bir zamanalr kendisine sadece marangoz olmayı reva gören öğretmeninin sesine kulaklarını tıkamış ve şimdi beyazların en kaliteli üniversitesin de bir temizlik görevlisi olarak değil, beyazların hatalarını yüzlerine çarpan bir siyah-i bir aydın olarak konuşma yapmaktadır.
Gerek Elijah,gerek onun işbirliği halinde olduğu sonradan anlaşılan beyaz efendiler için malcolm gittikçe tehlikeli şeyler düşünmekte ve söylemektedir.Elijah için siyahların gerçeği görmesi ve onun tek-eli’nden uzaklaşması şeklinde yorumlanacak bu korku, beyaz efendiler için ise adaletli ve iyiliksever bir beyaz ile siyahın bir arada yaşayabileceği-ortak paydada buluşabileceği düşüncesi korkutmaya başlamıştır.Malcomun EL HAC MALİK olmadan önce, beyazlardan nefret üzere kurduğu düşüncesinin o zamanlar beyaz efendileri rahatsız etmeyişi oldukça manidardır ve artık detroitli kızıl oğlan bu kirli oyunun farkına varmıştır.Bunu tüm dünyaya fark ettirmeye çabalaması ise artık efendiler için ciddi bir dur demeyi gerekli kılmıştır.Malcolm ortadan kaldırılmalıydı ve öylede yapıldı.Bir konferans sırasında 16 yerinden kurşunlanarak şehadet şerbetini içmiştir .{konferansa çıkmadan önce öleceği hissinin içine doğduğunu, yardımcısına aktarmıştır.}
Alex Haley tarafından derlenen MALCOLM X kitabı normal bir kitap olmanın çok ötesin de aynı zaman da, sömürü altın da ki tüm siyahların nasıl tecrid ve asimile edildiğinin anlatıldığı tarihi bir vesikahükmündedir.
Beyazların tarafından duyguları iğdiş edilen siyahlar adına, düşünen bir adamdır Malcolm X.
Onu her görüşüm de aklıma V for vandetta filminde ki “düşünceler kurşun geçirmez” sözü gelir.
Düşüncelerinin kurşun geçiremeyeceğini kurşunlanırken tüm dünyaya bir kez daha bağıran adamın öyküsüdür malcolm X kitabı. .
Selam ile.
Ey yüreğine damla damla kan akan şehir! Ey gözlerinden bütün bir insanlığın gözyaşlarını akıtan gece! Ey insanlığın kara yüzünü ifşa eden sabahyıldızı! Daha kaç kez vurulacak kınalı kuzuları yüreğimizin. Daha kaç gece fosfor bombalarıyla düşeceğiz toprağın bağrına.
